Bob
Naast veilig thuis raken heeft Bob zijn zo zijn voordelen: je hoeft niet te panikeren als je een controle ziet, je hoeft...
Drinken en rijden: jaarlijks meer dan 200 doden!
Tijdens de laatste Bobcampagne bleek 3,3 % van de gecontroleerde bestuurders onder invloed, het laagste percentage ooit sinds het begin van de Bobcampagnes in 1995. Desondanks blijft rijden onder invloed een groot probleem, vooral tijdens weekendnachten. Straffer nog, meer dan 44% van de gecontroleerde bestuurders die betrokken waren in een ongeval waren onder invloed van alcohol, dat is bijna 1 op 2 bestuurders!
Tijdens de eindejaarscontroles stelt men vast dat steeds meer mensen hun gedrag aanpassen en niét rijden als ze gedronken hebben. De Bobcampagne, waarbij controles en sensibilisering hand in hand gaan, heeft dus duidelijk effect. Buiten de campagneperiode is de evolutie echter helemaal anders en blijkt het aantal bestuurders onder invloed niet noodzakelijk te dalen.
Alcohol doodt jaarlijks meer dan 200 weggebruikers /
Vooral in de weekendnachten /
De gevaren van rijden onder invloed /
Alcohol doodt jaarlijks meer dan 200 weggebruikers
Volgens het Europees Observatorium voor de Verkeersveiligheid (ERSO) is ongeveer één vierde van alle verkeersdoden in Europa te wijten aan drinken en rijden, terwijl slechts 1% van alle kilometers wordt afgelegd door bestuurders onder invloed. Omgerekend naar ons land betekent dit dat vorig jaar meer dan 230 mensen stierven bij ongevallen waarin alcohol een rol speelde.
Vooral in de weekendnachten
Rijden onder invloed van alcohol is vooral een nachtelijk probleem, dat zich het scherpst laat voelen in de weekendnachten. In 2009 registreerde men 13,1% positieven tijdens weekendnachten, een aanzienlijke stijging ten opzichte van vorige metingen. ’s Nachts in de week telde men 6,7% overtreders, een verdubbeling tegenover 2007. De meeste overtreders worden geteld na een horecabezoek (21,3%) of na een avondje uit (14,9%). 40 tot 54-jarigen rijden het vaakst onder invloed en drinken daarbij stevig door, maar desondanks zijn jonge bestuurders vaker dan andere leeftijdsgroepen betrokken in ernstige ongevallen die te wijten zijn aan drinken en rijden.
De gevaren van rijden onder invloed
Het drinken van alcohol heeft een negatief effect op het waarnemingsvermogen, verlengt de reactietijd en beïnvloedt het gedrag, en bijgevolg de rijvaardigheid. Daardoor vergroot het risico op ongevallen.
De negatieve invloed van alcohol is al te merken vanaf relatief lage concentraties. Zo loopt iemand met een alcoholpromillage van 0,5 ‰ (de huidige wettelijke limiet) ongeveer 1,4 keer meer risico op een ongeval als een nuchtere bestuurder. Bij grotere hoeveelheden alcohol neemt het ongevalsrisico exponentieel toe: bij 0,8 ‰ is het 2,7 maal zo groot, bij 1,5 ‰ meer dan 22 maal . Bovendien wijzen diverse studies uit dat lage alcoholconcentraties (minder dan 0,5 ‰) een veel groter risico teweegbrengen bij jonge bestuurders dan bij andere leeftijdsgroepen .
Ook de ernst van de ongevallen neemt toe naarmate men meer gedronken heeft. Bestuurders met meer dan 1,5 ‰ alcohol in hun bloed lopen ongeveer 200 keer zoveel risico om bij een verkeersongeval om het leven te komen als nuchtere bestuurders.
Drugs in het verkeer : een fenomeen dat in de lift zit
Illegaal druggebruik is niet langer een marginaal fenomeen: bij 17- en 18-jarigen blijkt regelmatig cannabisgebruik bijna even vaak voor te komen als regelmatig alcoholgebruik. Cannabis, ecstasy, heroïne, cocaïne..., allemaal hebben ze gevolgen voor het rijgedrag en betekenen ze een groot gevaar in het verkeer.
Omvang van het fenomeen /
Wat zijn de risico’s? /
Invloed op het verkeersgedrag /
Nieuwe procedure /
Omvang van het fenomeen
Uit de resultaten van een uitgebreid literatuuronderzoek, uitgevoerd in het kader van het ROPS-project , blijkt duidelijk dat rijden onder invloed van drugs een probleem is. Psychotrope stoffen hebben duidelijk een negatief effect op de belangrijkste vaardigheden die men nodig heeft voor het besturen van een voertuig. Tijdens dit onderzoek werd de aanwezigheid in het verkeer van bestuurders onder invloed van drugs opgespoord. Het percentage bestuurders onder invloed van cannabis (4 %) is nauwelijks kleiner dan het percentage bestuurders onder invloed van alcohol (5,3 %) ! 1 % heeft cocaïne en opiaten gebruikt en 0,8 % amfetamines. Onder de bestuurders die overleden tengevolge van een verkeersongeval, had 37 % alcohol, 10,1 % cannabis, 4,3 % benzodiazepines en cocaïne, 2,8 % opiaten en 2,4 % amfetamines gebruikt.
Deze cijfers bevestigen de resultaten van ander recent onderzoek waaruit bleek dat ongeveer 3,6 % van de bevolking verklaart te rijden onder invloed van drugs. Het percentage bedraagt 15 % bij jongeren en 85 % bij drugsverslaafden.
Cannabis is ongetwijfeld de meest verspreide drug, in het bijzonder bij jongeren. Volgens een onderzoek van VAD in Vlaanderen, heeft bijna de helft van de jongeren die regelmatig uitgaan, in het afgelopen jaar cannabis gebruikt. 16 % van hen gebruikt één keer per maand of minder, maar 10 % is dagelijkse gebruiker ! Het gaat daarbij hoofdzakelijk om actieve jonge mannen tussen 17 et 24 jaar . Cannabis wordt zowel tijdens als na het uitgaan gebruikt.
Wat zijn de risico’s?
Heel wat mensen weten welke risico’s ze lopen als ze dronken achter het stuur gaan zitten. Maar ook drugs kunnen nefaste gevolgen op het gedrag van de bestuurder hebben en het risico op een ongeval doen toenemen ! Ongeacht hun effecten (kalmerend, euforisch, bewustzijnsverruimend, enz.), hebben drugs nefaste gevolgen voor de rijvaardigheid. Zo toont de ROPS-studie aan dat bestuurders onder invloed van cannabis, benzodiazepines en opiaten respectievelijk 2, 2,5 et 3 keer meer risico lopen om bij een ongeval betrokken te raken. De combinatie alcohol en drugs is de gevaarlijkste: de risico’s worden met 100 vermenigvuldigd indien het alcoholgehalte hoger dan 0,8 ‰ is.
Invloed op het verkeersgedrag
Het gebruik van drugs doet de rijvaardigheid afnemen en kan cognitieve en/of psychomotorische schade veroorzaken. Geen enkele drug is ongevaarlijk. Alle drugs veroorzaken effecten die onverenigbaar zijn met het besturen van een voertuig.
Cannabis
Wanneer een bestuurder cannabis heeft gebruikt, verlaagt zijn concentratie- en perceptievermogen. Hij kan nog slechts aan één aspect aandacht schenken. Logisch denken en informatie onthouden gaat moeizamer. Een bestuurder die een hoge dosis cannabis gebruikte, kan zelfs paniekaanvallen of hallucinaties krijgen, wat natuurlijk levensgevaarlijk is in het verkeer. Kortom, cannabis tast de rijvaardigheid van de bestuurder ernstig aan. Men denkt soms dat men door regelmatig cannabis te roken de effecten kan doen verminderen, maar indien de effecten verminderen zal de gebruiker steeds de dosis cannabis verhogen om dezelfde gewaarwordingen te kunnen ervaren. Dit is eigen aan het product cannabis…
Heroïne
Heroïne verhoogt de reactietijd sterk. Net zoals dat bij cannabis het geval is, vermindert heroïne het concentratievermogen. De pupillen vernauwen, wat het nachtzicht enorm beperkt.
Cocaïne
Aanvankelijk werkt cocaïne stimulerend. Men voelt meer energie en krijgt meer zelfvertrouwen. Deze drug camoufleert echter vermoeidheid: hoewel men het gevoel heeft dat men de wereld aankan, is men eigenlijk tot minder in staat. In het verkeer vertaalt zich dat in het nemen van onverantwoorde risico’s, terwijl het concentratievermogen en de opmerkzaamheid afnemen. Na de cocaïneroes volgt er trouwens een depressie die de bestuurder onverschillig maakt voor gevaren op de baan. Bovendien worden de ogen na het gebruik van cocaïne gevoeliger aan licht zodat andere voertuigen de bestuurder sneller verblinden.
Amfetamines
Amfetamines (zoals speed en ecstasy) vertragen het optreden van vermoeidheid en, net zoals bij cocaïne, veroorzaken een emotionele ontremming waardoor de bestuurder zichzelf overschat. Hij krijgt meer zelfvertrouwen en geraakt in een euforische stemming. Hij neemt meer risico’s in het verkeer en handelt impulsief en irrationeel. Amfetaminegebruikers vormen dus een groot gevaar op de weg.
Nieuwe procedure
Sinds 1 oktober 2010 worden in ons land speekseltests gebruikt om bestuurders onder invloed van drugs op te sporen. Speekseltests zijn veel sneller dan de vroegere testprocedure, en bovendien is geen sanitaire wagen vereist zoals voor de urineproeven.
Australië heeft reeds geruime tijd ervaring met speekseltesten. De Australische autoriteiten stelden vast dat de invoering van die testen een positieve invloed op het gedrag van de bestuurders had. 33 % van de drugsgebruikers verklaarde dat de drugtesten hen hadden beïnvloed (vooral door het vermijden van het gebruik van drugs voor het besturen van een voertuig) en het aandeel van druggebruikers dat verklaarde te rijden onder invloed van drugs daalde van 45% tot 35%.
Door de invoering van de speekseltest wordt de pakkans voor rijden onder invloed van drugs een stuk groter, wat de verkeersveiligheid alleen maar ten goede kan komen.
